Piłkarska elita cz. 1 – Ajax Amsterdam

Cykl artykułów ma na celu przybliżenie historii najlepszych klubów Starego Kontynentu. Pierwsza część serii została poświęcona najbardziej utytułowanemu zespołowi w Holandii – Ajaksowi Amsterdam.

Miłe złego początki…

W 1883 roku Floris Stempel, Carel Reeser i Han Dade założyli klub piłkarski o nazwie Union Amsterdam. 10 lat później postanowiono zmienić nazwę klubu na Footh-Ball Club Ajax na cześć starożytnej postaci Ajaksa syna Telamona, najdzielniejszego (po Achillesie) wojownika greckiego walczącego pod Troją. 15 maja 1894 roku kolory biały i czerwony stały się oficjalnymi barwami klubu z Amsterdamu. Początkowo Ajax grał na niewielkim boisku w dzielnicy Nieuwer Amstel. Klub przetrwał do 1896 roku, wówczas władze miasta zdecydowały przeznaczyć plac z boiskiem pod zabudowę mieszkalną. Oznaczało to koniec jak się później okazało pierwszego w historii Ajaksu.

Cztery lata później 14 marca 1900 roku Floris Stempel wysłał do swych przyjaciół list, w którym zaprosił ich w niedzielę 18 marca do kawiarni Oost-Indië (Wschodnie Indie) na dyskusję w sprawie założenia nowego klubu piłkarskiego. Stempel, Reeser i Dade wspomnianego 18 marca 1900 założyli swój kolejny klub o nazwie Football Club Ajax. Tym razem występował on w dzielnicy Buiksloterham (dzisiejsze przedmieścia w północnej części Amsterdamu).

Opłata rejestracyjna wynosiła 50 centów, natomiast członkowie klubu płacili 25 centów rocznie do kasy Ajaksu. Opłaty te były wyjątkowo wysokie, tak, że Ajax stał się jednym z bardziej ekskluzywnych klubów w Amsterdamie. Większość członków klubu pochodziła z rodzin średnio i wysoko zamożnych. 29 września 1900 roku drużyna Ajaksu rozegrała swój pierwszy oficjalny mecz, pokonując zespół DOSB 2:1.

Rada podchodziła do organizacji niezwykle poważnie już od samego początku. Obecność członków klubu na meczach była obowiązkowa, kto się z tego nie wywiązał musiał zapłacić grzywnę w wysokości 10 centów. Grzywnę można było otrzymać także za:

  • opuszczenie meczu w trakcie jego trwania (25 centów kary)
  • odmowę przewożenia wyposażenia klubu (5 centów)
  • przeklinanie lub burdy podczas spotkania (10 centów)
  • nie zwracanie uwagi na mecz w trakcie gry (5 centów)

W 1902 roku Ajax przystąpił do Amsterdamskiego Związku Piłki Nożnej (AVB), przez co mógł wziąć udział w rozgrywkach Gouden Kruis (Złotego Krzyża), który do dnia dzisiejszego uznawany jest za nieoficjalne mistrzostwa Amsterdamu amatorskich zespołów. Również w tym samym roku klub za zgodą Królewskiego Holenderskiego Związku Piłki Nożnej (KNVB) został włączony w rozgrywki III ligi. Ajax postanowił nie rezygnować z Gouden Kruis, dlatego (przez krótki okres czasu) grał w dwóch ligach jednocześnie. W 1902 roku zespół otrzymał swój pierwszy medal ? za najlepszą różnicę bramek w lidze. Ostatecznie Ajax zajął drugie miejsce w swojej lidze. Pierwszy sezon przyniósł także sukces komercyjny. Hertel i Geissler, dumnie ogłosił zysk w wysokości czterech guldenów i 31 centów na koniec sezonu. Ajax wkrótce stał się jednym z najbardziej znanych i najlepiej zorganizowanych klubów w Holandii. Dzięki zajęciu drugiego miejsca w swojej lidze klub awansował do II ligi.

Na pierwsze w historii trofeum Ajax musiał czekać aż do 1906 roku. Wówczas drużyna wygrała turniej o Złoty Krzyż, dzięki zwycięstwu 4:3 nad zespołem AFC. Po historycznym osiągnięciu ambicje znacznie się podniosły i klub jak najszybciej postanowił awansować do pierwszej ligi. W 1907 roku Ajax przeniósł się na nowo wybudowany obiekt zwany Drewnianym Stadionem, leżący w miejscowości Watergraafsmeer (od 1921 część Amsterdamu), na którym rozgrywał swe mecze aż do roku 1934. Pod koniec lipca 1908 roku doszło do fuzji z innym klubem z Amsterdamu o nazwie Holland, który przez kilka poprzednich lat nie potrafił awansować do pierwszej ligi. Z tego powodu postanowiono również zmienić nazwę z Football-Club Ajax na Amsterdamsche Football Club Ajax.

26 grudnia 1908 roku Ajax po raz pierwszy w historii zagrał mecz z zagraniczną drużyną. Wygrał wówczas 3:0 z belgijskim Daringiem Bruksela. W 1909 roku drużyna ponownie wygrała rozgrywki o Złoty Krzyż, a w 1910 roku po raz pierwszy zatrudniono trenera, który wcześniej grał dla Tottenhamu Hotspur, Chelsea, Clyde oraz reprezentacji Irlandii. Historycznym pierwszym szkoleniowcem Ajaksu został Irlandczyk Jack Kirwan. Za trenerem poszły inne inwestycje. Zarząd postanowił zmodernizować dotychczasowy stadion. W 1911 roku piłkarze mieli już swoją szatnię, a Drewniany Stadion mógł pomieścić 10000 widzów. Ambicje były ogromne. Przed ostatnim spotkaniem sezonu drużyna straciła swojego zawodnika Gé Fortgensa, który jako pierwszy piłkarz w historii Ajaksu został powołany do reprezentacji Holandii (Holandia wygrała wówczas z Belgią 5:1). Jednak zespół nie poddał się i 21 maja 1911 roku zdobył punkty umożliwiające awans do pierwszej ligi. Z awansu swojej drużyny nie mógł cieszyć się założyciel klubu Floris Stempel po przyjęciu pracy w Indiach Zachodnich udał się w rejs, jednak jego statek zatonął niedaleko wybrzeży Francji.

W 1911 roku, gdy zespół awansował do najwyższej klasy rozgrywkowej, trzeba było zmienić dotychczasowe pasiaste koszulki, bowiem Sparta Rotterdam nosiła takie same stroje jak Ajax. Niestety wówczas nikt nie wpadł jeszcze na pomysł koszulek wyjazdowych. Klub postanowił postawić na białe stroje z czerwonym pionowym paskiem pośrodku. W pierwszym sezonie w najwyższej klasie rozgrywkowej Ajax zajął 8. miejsce w tabeli i utrzymał się. Choć Sparta (Rotterdam) i DFC (Dordrecht) dominowały w lidze, Ajax dzielnie bronił się przed spadkiem. Jednak 17 maja 1914 roku klub został zmuszony wrócić do drugiej ligi. Jest to zarazem pierwszy i ostatni spadek Ajaksu do niższej klasy rozgrywkowej.

Cudotwórca John „Jack” Reynolds

1 lipca 1915 roku trenerem zespołu został Anglik John ?Jack? Reynolds, który doprowadził zespół do pierwszych tytułów. Pod jego wodzą w 1917 roku Ajax zdobył Puchar Holandii, pokonując w finale VSV Velsen 5:0. Dzięki temu osiągnięciu awansował do pierwszej ligi. W sezonie 1917/1918 beniaminek został mistrzem kraju nie ponosząc żadnej porażki. Rok później Ajax po raz kolejny zdobył tytuł mistrza Holandii. Filozofia gry Johna ?Jacka? Reynoldsa opierała się na ofensywnej grze skrzydłami.

9 października 1922 roku Ajax po raz pierwszy zmierzył się z drużyną Feyenoordu Rotterdam i wygrał w nim 3:2. Przynajmniej takim wynikiem zakończyło się to spotkanie. Feyenoord postanowił jednak złożyć zażalenie z powodu ostatniej bramki dla Ajaksu, bowiem ich zdaniem piłka nie przekroczyła całym obwodem linii bramkowej. Królewski Holenderski Związek Piłki Nożnej postanowił unieważnić ostatnią bramkę, przez co końcowy wynik spotkania został zmieniony z 3:2 dla Ajaksu na 2:2. Ajax protestował przez wiele miesięcy, jednak okazało się to bezskuteczne. Jeszcze w tym samym roku doszło do kolejnego pojedynku obu drużyn. Tym razem Ajax pokonał Feyenoord 2:0, ale to zespół z Rotterdamu wygrał ligę wyprzedzając Amsterdamczyków o jeden punkt.

W latach 20. Ajax nie osiągnął żadnych sukcesów i po 12 sezonach niepowodzeń nadeszła tak zwana ?złota era Ajaksu?. Zarząd po raz kolejny postanowił zatrudnić Johna „Jacka” Reynoldsa. 11 stycznia 1930 roku Ajax świętował swoją najwyższą wygraną w historii. Zespół Reynoldsa pokonał wówczas VUC aż 17:0. W 1931 roku zespół sięgnął po swoje trzecie w historii mistrzostwo Holandii, sukces ten powtórzył jeszcze dwukrotnie w dwóch następnych sezonach. Cztery lata później Ajax przeniósł się z Drewnianego Stadionu na nowo wybudowany De Meer Stadion, który po modernizacji mógł pomieścić 19000 widzów. W 1937, 1939 i 1943 roku Reynolds ponownie doprowadził klub z Amsterdamu do mistrzostwa Holandii. 30 kwietnia 1943 roku amerykański skrzydłowy pochodzenia żydowskiego, Eddy Hamel, zginął w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau.

Lata powojenne

Pierwszy mecz Ajaksu po zakończeniu II Wojny Światowej został rozegrany już 3 tygodnie po wyzwoleniu Holandii. Latem 1950 roku, kiedy klub obchodził swoje 50-lecie stało się coś, co zmieniło Ajax. Cor van der Hart podpisał kontrakt z Olympique Lille. Francuskie kluby płaciły swoim zawodnikom wynagrodzenie od 1937 roku. Kapitan Ajaksu Joop Stoffelen przeszedł do Racingu Paryż. W mgnieniu oka, niemal cała holenderska reprezentacja grała za granicą – za gotówkę. Wtedy też Królewski Holenderski Związek Piłki Nożnej próbował przeciwdziałać emigracji zawodników holenderskich do innych krajów. Ostatecznie w sezonie 1954/1955 podjęto decyzję o płaceniu zawodnikom za grę w klubie. Początkowo kierownictwo Ajaksu nie godziło się na takie warunki, ale 15 lipca 1954 większością głosów podjęto decyzję, że Ajax stanie się profesjonalnym klubem. W 1956 roku Królewski Holenderski Związek Piłki Nożnej utworzył nową w pełni profesjonalną ligę pod nazwą Eredivisie. Ajax w pierwszym sezonie funkcjonowania nowej ligi sięgnął po mistrzostwo pod wodzą austriackiego trenera Karla Humenbergera.

Debiut w Pucharze Europy

Po tym jak profesjonalny futbol stał się standardem w całej Europie UEFA postanowiła stworzyć rozgrywki o Puchar Europy. Ajax zadebiutował w tych rozgrywkach 20 listopada 1957 w meczu przeciwko SC Wismut (mistrz Niemieckiej Republiki Demokratycznej). Holendrzy dwukrotnie pokonali zespół niemiecki 3:1 (na wyjeździe) i 1:0 (u siebie), dzięki czemu awansowali do ćwierćfinału. W kolejnej rundzie Ajax trafił na węgierski Vasas Budapeszt. Co prawda w Amsterdamie padł remis 2:2, jednak w Budapeszcie Węgrzy wygrali 4:0 i wyeliminowali holendrów z rozgrywek. W sezonie 1959/1960 Ajax po raz kolejny został mistrzem Holandii, a Henk Groot z 38 golami na koncie został królem strzelców Eredivisie.

Pierwsza połowa lat 60. była okresem prawdziwych niepowodzeń. Pomimo wygrania Pucharu Intertoto w 1962 roku z Feyenoordem (4:2), Ajax z sezonu na sezon grał coraz gorzej. W sezonie 1962/1963 zespół ukończył ligowe rozgrywki na drugiej pozycji, niestety już rok później niemalże do ostatniej kolejki bronił się przed spadkiem ostatecznie zajmując 13. miejsce w Eredivisie. Paradoksalnie w jednym z najgorszych okresów Ajaksu debiutował zawodnik, który w przyszłości stał się legendą klubu. 24 października 1964 roku szczupły 17-letni chłopak zadebiutował z drużyną GVAV. Ajax przegrał spotkanie 1:3, jednak honorową bramkę strzelił wówczas młody Johan Cruijff.

Droga na sam szczyt

W 1965 roku trenerem Ajaksu został Rinus Michels, który wcześnie prowadził amatorski AFC. Już rok później Ajax po raz kolejny został mistrzem Holandii. Michels wprowadził ofensywną taktykę, z której do dziś znany jest klub z Amsterdamu. W ciągu 6 lat Amsterdamczycy 4 razy sięgnęli po mistrzostwo kraju i 3 razy po Puchar Holandii. Sezon 1966/1967 był jednym z najlepszych w historii. Ajax po raz pierwszy zdołał wywalczyć podwójną koronę. Ajax był także pierwszym holenderskim klubem, który doszedł do finału Pucharu Mistrzów (w 1969 roku ulegli AC Milanowi 1:4). Przez zmęczenie zawodników meczami w Pucharze Europy klub przegrał rywalizację o mistrzostwo w lidze z Feyenoordem Rotterdam, jednak już rok później (w 1970) odzyskał mistrzowski tytuł.

Sezon 1971/1972 był wyjątkowy dla Ajaksu. 2 maja na Wembley odbył się finał Pucharu Mistrzów. Ajax zmierzył się wówczas z mistrzem Grecji, Panathinaikosem Ateny. Pierwszego gola dla holendrów strzelił już w 5. minucie spotkania Dick van Dijk. Na trzy minuty przed końcem drugą bramkę gwarantującą mistrzowski tytuł zdobył Arie Haan, dzięki czemu Ajax mógł świętować pierwsze w historii zwycięstwo w Pucharze Europy. Sezon 1970/1971 był zarazem ostatnim dla trenera Rinusa Michelsa w Ajaksie. Holender zdobył jeszcze z Ajaksem Puchar Holandii, a latem postanowił zostać szkoleniowcem FC Barcelony.

Następcą Michelsa został rumuński trener Stefan Kovács. Zmiana trenera nie wpłynęła negatywnie na postawę zespołu. Ajax zakończył sezon w lidze z 12 punktami przewagi nad Feyenoordem Rotterdam, zdobył także drugi z rzędu puchar kraju i awansował do finału Pucharu Mistrzów. 31 maja 1972 roku na De Kuip (stadionie Feyenoordu) doszło do niecodziennego zjawiska. Ajax otrzymał owację przez kibiców Feyenoordu. Przeciwnikiem holendrów był włoski Inter Mediolan. Do przerwy na tablicy wyników widniał bezbramkowy remis, jednak w drugiej połowie obudziła się klubowa legenda – Johan Cruijff, który dzięki dwóm bramkom zapewnił Ajaksowi drugi z rzędu Puchar Mistrzów. Również w tym samym roku klub wygrał Puchar Interkontynentalny pokonując w finale argentyński Independiente (1:1 i 3:0). Ajax grał futbol totalny, a Johan Cruijff był jego głównym wykonawcą. W 1972 roku klub sięgnął po półoficjalny wówczas Superpuchar Europy dwukrotnie pokonując Glasgow Rangers (3:1 i 3:2). 30 maja 1973 roku na Stadionie Crveny Zvezdy w Belgradzie Ajax po raz trzeci z rzędu grał w finale Pucharu Mistrzów. Tym razem zawodnicy z Holandii podejmowali Juventus Turyn. W 4. minucie Johnny Rep strzelił gola Dino Zoffowi i Ajax po raz trzeci z rzędu wywalczył Puchar Europy. W tym samym sezonie Kovács wywalczył z Ajaksem kolejne mistrzostwo Eredivisie. Latem 1973 roku trenerem Ajaksu został George Knobel. Doprowadził on do zdobycia przez holendrów kolejnego Superpucharu Europy (0:1 i 6:0 z AC Milanem).

Niestety w Ajaksie zaczęły pojawiać się pierwsze oznaki nieuchronnej ucieczki największych talentów do innych lig. Chociaż Ajax był na szczycie, nie miał szans w starciu z bogatszymi klubami oferującymi większe pieniądze piłkarzom. Pierwszym z wielkich, który opuścił Amsterdam był Johan Cruijff. Holender przeniósł się do Barcelony i pracował przez pewien okres czasu z byłym trenerem Rinusem Michelsem. Od teraz Ajax doświadczy słynnego powiedzenia: „im wyżej zaszedłeś, tym mocniej upadniesz”.

Mroczne lata

W 1974 roku Ajax nie zdołał obronić mistrzowskiego tytułu i zajął (dopiero) 3. miejsce w lidze. Zrezygnował także z udziału w Pucharze Interkontynentalnym (miejsce Ajaksu zajął Juventus Turyn). Na europejskich boiskach drużynie z Amsterdamu nie wiodło się najlepiej. Ajax odpadł z Pucharu Mistrzów już po 1/8 finału przegrywając 1:2 w dwumeczu z CSKA Sofia. Nic dziwnego, że kierownictwo zdecydowało, iż miejsce Knobela zajmie Hans Kraay. Jednak zmiana trenera nie pomogła. Ajax ponownie zakończyli ligowy sezon na 3. pozycji. W 1975 roku ponownie doszło do zmiany trenera. Na ławkę wrócił dawny szkoleniowiec Rinus Michels. W sezonie 1975/1976 Ajax podobnie jak rok i dwa lata wcześniej musiał zadowolić się trzecim miejscem w Eredivisie. Zarząd po raz kolejny zdecydował się na zmianę trenera. Następcą Michelsa został Serb Tomislav Ivić.

24 października 1976 roku na De Meer Stadion doszło do pierwszych aktów chuliganizmu. Grupa kibiców drużyny FC Utrecht wspięła się na ogrodzenie stadionu i zaatakowała fanów Ajaksu przy użyciu łańcuchów rowerowych. W 1977 roku Tomislav Ivić doprowadził Ajax do mistrzostwa kraju. Natomiast w Pucharze Mistrzów klub dotarł do ćwierćfinału. Po dwóch remisach z Juventusem Turyn doszło do rzutów karnych, w których lepsi okazali się włosi. Rok później (1978) Ajax został wicemistrzem Holandii. Po tym sezonie Ivić został zastąpiony przez Leo Beenhakkera, co było strzałem w dziesiątkę. W 1979 roku Ajax ponownie zdobył mistrzostwo oraz puchar Holandii. Piłkarze z Amsterdamu dotarli również do półfinału Pucharu Europy, w którym zmierzyli się z Nottingham Forest. W Nottingham Anglicy wygrali 2:0, w rewanżu Ajax zdobył zaledwie jedną bramkę i odpadł z rozgrywek.

W latach 80. do drużyny stopniowo wchodzili młodzi wychowankowie jak Sonny Silooy, Gerald Vanenburg, Frank Rijkaard, John van ‚t Schip, Wim Kieft oraz Marco van Basten. Pesymizm powoli szybko zmienił się w optymizm, kiedy to Johan Cruijff ponownie podpisał kontrakt z klubem w 1981 roku. W 1981 roku mistrzem Holandii został AZ Alkmaar, a Ajax zajął drugą pozycję w lidze. Podczas sezonów 1982/1986, Ajax został wyeliminowany już w pierwszej rundzie europejskich pucharów pięć razy z rzędu. W 1982 roku klub zmienił trenera i wygrał mistrzostwo Holandii, a Wim Kieft został najlepszym strzelcem ligi (32 gole).

Władze Ajaksu nie były zadowolone z powrotu swojej legendy, ponieważ Johan Cruijff był drogi i często kontuzjowany. Jednak, gdy postanowiono go sprzedać kibice wściekli się do tego stopnia, iż prezes Ton Harmsen musiał być asekurowany przez policję. Cruijff ku przerażeniu kibiców Ajaksu w 1983 roku podpisał kontrakt z Feyenoordem Rotterdam. Od 1983 roku przez cztery sezony z rzędu najlepszym strzelcem Eredivisie zostawał Marco van Basten, (zdobywając kolejno 28, 22, 37 i 31 gole). W tym okresie Ajax jednak ani razu nie został mistrzem kraju i zdobył jedynie dwa Puchary Holandii.

3 października 1984 roku, klub odniósł swoje najwyższe zwycięstwo w historii europejskich rozgrywek. Na De Meer Stadion Ajax rozgromił luxemburski Red Boys Differdange 14:0. Wówczas pięć bramek strzelił Marco van Basten, a kolejne trzy dołożył Ronald Koeman.

Era trenera Johana Cruijffa

W lipcu 1985 roku do Ajaksu wrócił Johan Cruijff, tym razem w roli trenera. Legenda klubu wierzyła w talent swojej drużyny i jak się później okazało nie mylił się. Już rok później Cruijff doprowadził Ajax do zwycięstwa Pucharu Zdobywców Pucharów. W finale na Stadionie Olimpijskim w Atenach Holendrzy pokonali niemiecki Lokomotive Leipzig 1:0. Jedyną bramkę strzelił Marco van Basten. Począwszy od 1986 roku, PSV Eindhoven stał się zespołem niemal nie do pobicia, zdobywając cztery z rzędu tytuły mistrza kraju.

Sezon 1987/1988 był ostatnim dla Cruijffa, jako trenera Ajaksu. 4 stycznia 1988 roku podał się do dymisji, po czym odszedł do FC Barcelony. Jednak przed przenosinami poprowadził jeszcze swój zespół do kolejnego finału w Pucharze Zdobywców Pucharów. Tym razem Ajax uległ belgijskiemu KV Mechelen 1:0. W końcówce lat ?80 klub zmagał się jednak z najtrudniejszymi latami w swojej historii.

Czas zmian

W 1987 roku Marco van Basten odszedł do Milanu za, ponad 500000 $, ale poważna kontuzja kolana sprawiła, że w swoim pierwszym sezonie rozegrał tylko jedenaście spotkań. Po mistrzostwach Europy do AC Milanu dołączył kolejny piłkarz Ajaksu Frank Rijkaard. 16 stycznia 1989 nowym prezesem został Michael van Praag, jego celem było odzyskanie zaufania kibiców i sponsorów a przede wszystkim powrót do piłkarskiej elity. Pierwszą decyzją prezesa było sprowadzenie Leo Beenhakkera. Pomimo ściągnięcia takich piłkarzy jak Dennis Bergkamp, bracia Witschge, Bryan Roy, Aaron Winter czy Ronald de Boer sytuacja klubu nie uległa zmianie i 28 września 1991 roku Beenhakker opuścił Amsterdam. Kolejnym trenerem Ajaksu został dotychczasowy asystent Beenhakkera, Louis van Gaal.

Era Louisa van Gaala

W Eredivisie Ajax zajął 2. pozycję tuż za PSV Eindhoven. Natomiast w Pucharze UEFA doszedł do finału, w którym przeciwnikiem zespołu z Amsterdamu było włoskie Torino. Na Stadio delle Alpi w Turynie padł remis 2:2. W rewanżu na Stadionie Olimpijskim w Amsterdamie bramki nie padły i to Ajax dzięki większej ilości strzelonych goli na wyjeździe zdobył Puchar UEFA. Sezon 1992/1993 klub zakończył na 3. miejscu tracąc do mistrza kraju Feyenoordu Rotterdam 4 punkty. Na osłodę Ajax wygrał Puchar Holandii zwyciężając SC Heerenveen 6:2. Podobnie jak rok wcześniej królem strzelców Eredivisie został Dennis Bergkamp, który po sezonie odszedł do Interu Mediolan. W 1994 roku Ajax wywalczył mistrzostwo Holandii, pierwsze za kadencji Louisa van Gaala i również pierwsze od 1990 roku. 24 maja 1995 roku na Ernst Happel Stadion w Wiedniu Ajax po raz trzeci zmierzył się z AC Milanem w finale Pucharu Europy. Bramkę na wagę złota strzelił wychowanek Patrick Kluivert. W tym samym roku Ajax po raz trzeci w historii wywalczył Superpuchar Europy oraz został mistrzem Holandii nie przegrywając żadnego spotkania w lidze. 22 maja 1996 na Stadio Olimpico w Rzymie Ajax drugi raz z rzędu grał o Puchar Europy. Rywalem holendrów był wówczas włoski Juventus Turyn. W regulaminowym czasie gry żaden z zespołów nie zapewnił sobie zwycięstwa, dlatego potrzebna była dogrywka, a później rzuty karne. Piłkarze Juventusu lepiej wykonywali jedenastki i to oni ostatecznie zdobyli puchar. W sezonie 1996/1997 Ajax przeprowadził się na nowy stadion Amsterdam ArenA. Stary De Meer Stadion został rozebrany. Przed rozpoczęciem sezonu Ajax opuścili między innymi: Nwankwo Kanu (Inter) oraz Edgar Davids i Michael Reiziger (AC Milan). Osłabiony zespół zajął dopiero 4. miejsce w Eredivisie. W Lidze Mistrzów dotarł do półfinału przegrywając dwumecz z Juventusem (1:2 i 1:4). Po sezonie do FC Barcelony odszedł Louis van Gaal. Jego miejsce zajął Duńczyk Morten Olsen.

Czasy współczesne

W roku 1998 Ajax zdobył po raz kolejny mistrzostwo kraju oraz Puchar Holandii po zwycięstwie 5:0 przeciwko PSV. Na europejskich arenach gra Ajaksu wyglądała dużo gorzej. W ćwierćfinale Pucharu UEFA Ajax trafił na Spartak Moskwa, który okazał się zbyt mocny na holendrów. Rok później drużyna pod wodzą Olsena zakończyła ligowy sezon na odległym 6. miejscu w tabeli, a z Ligi Mistrzów odpadła już w fazie grupowej zajmując ostatnie miejsce w grupie. Ajax zdołał co prawda zdobyć puchar Holandii, jednak to było zdecydowanie za mało. Po nieudanym sezonie Ajax pożegnał się z kilkoma swoimi gwiazdami. Jari Litmanen odszedł do FC Barcelony, Edwin van der Sar do Juventusu Turyn a Danny Blind zakończył piłkarską karierę. Zmiana nastąpiła również na ławce trenerskiej. Olsen został zwolniony i zastąpiony przez Jana Woutersa, który w 2000 roku wywalczył z Ajaksem 5. miejsce w lidze. Jan Wouters nie cieszył się długo funkcją trenera, ponieważ jeszcze w 2000 nowym szkoleniowcem klubu został Co Adriaanse (doprowadził Willem II Tilburg do gry w Lidze Mistrzów).

Po słabych wynikach w sezonie 2001/2002 Co Adriaanse został zwolniony a jego miejsce zajął Ronald Koeman. Były gracz Ajaksu w kolejnym roku odzyskał upragniony tytuł mistrza Holandii. Sezon 2003-2004 należał do przeciętnych. Co prawda Ajax zdobył mistrzostwo kraju, lecz szybko pożegnał się z grą w europejskich pucharach odpadając już w pierwszej rundzie. Koeman pożegnał się z posadą a 14 marca 2005 jego obowiązki przejął były kapitan Ajaksu Danny Blind. Zmiana na nic się zdała, ponieważ Ajax osiągnął czwarte miejsce w lidze, a w Lidze Mistrzów dotarł do 1/8. W trakcie sezonu do drużyny przybył Klaas-Jan Huntelaar, który z 33 golami został najlepszym strzelcem ligi.

Następcą Blinda w 2006 roku został Henk ten Cate. Ajax wywalczył wówczas wicemistrzostwo Holandii przegrywając tytuł z PSV gorszym stosunkiem bramek. Kolejny sezon pod władzą Ten Cate był kompletnie nieudany. Ajax przegrał w eliminacjach do Ligi Mistrzów z Slavią Praga. Zaraz po tym drużyna z Amsterdamu odpadła z rozgrywek o Puchar UEFA po porażce z Dynamem Zagrzeb.

Henk ten Cate wiedział, że będzie musiał odejść, dlatego został asystentem trenera w londyńskiej Chelsea. Jego miejsce na ławce Ajaksu zajął Adrie Koster. Niestety po raz kolejny Ajax nie zdołał wygrać rywalizacji w Eredivisie z PSV, przez co po raz kolejny doszło do zmiany trenera. W 2008 roku nowym trenerem Ajaksu został Marco van Basten, który na Euro 2008 dotarł z reprezentacją Holandii do ćwierćfinału. Znakomity napastnik nie sprawdził się niestety w roli szkoleniowca. W sezonie 2008/2009 Ajax zajął w lidze dopiero 3 miejsce. Nieco lepiej drużyna zaprezentowała się w ostatniej edycji Pucharu UEFA (obecnie Liga Europy). Ajax dotarł do 1/8, gdzie przegrali rywalizacje z francuskim Olympque Marsylia.

Na początku maja 2009 roku Marco van Basten złożył dymisję. Ajax postanowił postawić wówczas na Martina Jola (byłego menadżera Tottenhamu i HSV Hamburg). Pod wodzą nowego szkoleniowca Ajax prezentował się nieźle, jednak nie wystarczyło to do zdobycia mistrza kraju. Piłkarze z Amsterdamu, co prawda zdobyli 85 punktów w lidze, niestety przegrali końcową rywalizację z FC Twente zaledwie jednym oczkiem. Jedynym trofeum, jakie udało się wywalczyć drużynie Martina Jola był Puchar Holandii.

Sezony 2010/2011 oraz 2011/2012 zostały niemal całkowicie zdominowane przez Ajax. Po Jolu trenerem zespołu został kolejny były gracz Frank de Boer. Były piłkarz między innymi Ajaksu i FC Barcelony wprowadził do składu kilku wychowanków, a cały zespół przeszedł gruntowną selekcję. Ajax dwa razy z rzędu zdobył mistrzostwo Holandii, na które musieli czekać od 2004 roku.

Osiągnięcia

Mistrzostwo Eredivisie (31): 1917/18, 1918/19, 1930/31, 1931/32, 1933/34, 1936/37, 1938/39, 1946/47, 1956/57, 1959/60, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1969/70, 1971/72, 1972/73, 1976/77, 1978/79, 1979/80, 1981/82, 1982/83, 1984/85, 1989/90, 1993/94, 1994/95, 1995/96, 1997/98, 2001/02, 2003/04, 2010/11, 2011/12

Puchar Holandii (18): 1916/17, 1942/43, 1960/61, 1966/67, 1969/70, 1970/71, 1971/72, 1978/79, 1982/83, 1985/86, 1986/87, 1992/93, 1997/98, 1998/99, 2001/02, 2005/06, 2006/07, 2009/10

Superpuchar Holandii (7): 1993, 1994, 1995, 2002, 2005, 2006, 2007

Liga Mistrzów (4): 1970/71, 1971/72, 1972/73, 1994/95

Puchar Interkontynentalny (2): 1972, 1995

Puchar Zdobywców Pucharów (1): 1986/87

Puchar UEFA (1): 1991/92

Superpuchar Europy (3): 1972, 1973, 1995

Królowie strzelców Eredivisie w barwach Ajaksu Amsterdam

Henk Groot – 38 goli (1959-1960)
Henk Groot – 41 goli (1960-1961)
Johan Cruijff – 33 gole (1966-1967)
Johan Cruijff – 25 goli (1971-1972)
Ruud Geels – 30 goli (1974-1975)
Ruud Geels – 29 goli (1975-1976)
Ruud Geels – 34 gole (1976-1977)
Ruud Geels – 30 goli (1977-1978)
Wim Kieft – 32 gole (1981-1982)
Marco van Basten – 28 goli (1983-1984)
Marco van Basten – 22 gole (1984-1985)
Marco van Basten – 37 goli (1985-1986)
Marco van Basten – 31 goli (1986-1987)
Dennis Bergkamp – 24 gole (1991-1992)
Dennis Bergkamp – 26 goli (1992-1993)
Jari Litmanen – 26 goli (1993-1994)
Klaas-Jan Huntelaar – 33 gole (2005-2006)
Klaas-Jan Huntelaar – 33 gole (2007-2008)
Luis Suárez – 35 goli (2009-2010)

Źródła: AjaxUSA.Blogspot.com, Ajax.nl

pubsport.pl
Patryk Gęsicki
Student V roku politologii myślący poważnie o dziennikarstwie sportowym. Pasje? Jest ich mnóstwo. Public Relations, piłka nożna, siatkówka (czynnie i biernie), muzyka (głównie R&B, pop, dance), psychologia, film, radio. Pracowałem już w takich serwisach jak fcb24.com, transfery.info, dumakatalonii.pl, od niedawna gościnnie piszę dla pubsport.pl.